Veilig gevoel in het nieuws · 27 januari 2026
Meer licht is niet automatisch veiliger
Hoe meer straatverlichting, hoe veiliger je je voelt. Toch? Onderzoek aan de TU Eindhoven laat zien dat het zo simpel niet ligt. Dat sluit aan bij wat wij bij woningen zien: de plek van het licht doet meer dan de hoeveelheid.
Wat het onderzoek laat zien
Meer verlichting geeft niet automatisch een veiliger gevoel. Onderzoek aan de TU Eindhoven laat zien dat naast lichtsterkte ook aandacht, alertheid en waarneming bepalen hoe veilig iemand zich voelt. Voor een woning betekent dit: gelijkmatig licht op de plekken waar iemand ongezien kan staan werkt beter dan één felle lamp die de rest juist donkerder maakt.
In januari 2026 schreef Cursor, het onafhankelijke nieuwsmedium van de TU Eindhoven, over het promotieonderzoek van Richard Jedon. Zijn werk maakt deel uit van Lightcap, een internationaal onderzoeksproject waarin vijftien wetenschappers samenwerken rond één vraag: hoe hangen licht, waarneming, aandacht en cognitie met elkaar samen?
Jedon richt zich op voetgangers: hoe nemen zij hun omgeving waar, hoe alert zijn ze, en in hoeverre kunnen ze reageren op een mogelijk gevaar. De openingszin van het artikel vat het aardig samen: hoe meer straatverlichting, hoe veiliger je je voelt op straat. Toch? Maar zo simpel is het niet.
Wat wij bij woningen zien
Vier dingen die wij bijna wekelijks tegenkomen als we in het donker een rondje lopen.
Eén felle lamp maakt de rest donkerder
Een sterke schijnwerper boven de achterdeur verlicht die deur prachtig. Maar je ogen stellen zich in op dat licht, en alles daarbuiten wordt een zwart gat. Zo maak je met licht een schuilplaats.
Licht dat altijd brandt, valt niet op
Een lamp die de hele nacht aan staat is onderdeel van het decor geworden. Er verandert niets als er iemand komt, en juist verandering is wat werkt.
De donkerste plek is zelden verlicht
Mensen hangen licht waar ze zelf lopen: bij de voordeur, op het terras. Niet in het zijpad of achter de schuur, want daar komen ze ’s avonds nooit. Juist daarom staat iemand anders daar wel.
Licht in het raam van de buren levert ruzie op
En dat maakt je minder veilig, niet meer. Die buurman is namelijk degene die iets ziet als jij er niet bent.
Kan iemand ongezien bij de achterkant van je huis komen?
Twee minuten, zonder naam. Je krijgt een score en een lijst met wat je als eerste doet.
“Een kabel heeft geen last van muren, buren of het weer. Dat klinkt saai en het is de reden dat het over tien jaar nog werkt.”
Dick · onze monteurs, over dit soort klussen
Licht en camera’s horen samen ontworpen
Dit is het stuk waar wij ons als installateur van een webshop onderscheiden: de lamp en de camera bepalen elkaars resultaat.
| Situatie | Wat er dan gebeurt | Hoe wij het oplossen |
|---|---|---|
| Lamp recht in het camerabeeld | Silhouet in plaats van een gezicht | Lamp achter of naast de camera plaatsen |
| Te fel licht dichtbij | Overbelichting, wit vlak | Zachter licht, verder weg |
| Bewegend licht | Camera meldt bij elke schaduw | Meldzone smal instellen, personen in plaats van beweging |
| Donkere overgang | Iemand verdwijnt tussen twee lampen | Gelijkmatig verdelen in plaats van pieken |
| Alleen infrarood | Zwart-wit, geen kleur van jas of auto | Camera die in kleur doorfilmt, met een beetje omgevingslicht |
Daarom bepalen wij de plek van het licht tijdens hetzelfde bezoek als de plek van de camera. Doe je dat na elkaar, dan corrigeer je altijd iets achteraf. Meer over camera’s die ’s nachts in kleur filmen →
Een lichtplan voor een gewone woning
- Loop het rondje in het donker
Niet overdag. Zoek de plek waar je vanaf de straat onzichtbaar bent. Dat is punt één van je lichtplan.
- Zet daar een lamp met bewegingsmelder
Niet de felste die er is. Eentje die genoeg licht geeft om herkenbaar te zijn, gericht naar beneden, met een kap tegen hinder.
- Verdeel in plaats van piek
Twee of drie zachtere punten langs het pad werken beter dan één schijnwerper. Geen donkere gaten tussen de lichtcirkels.
- Koppel het aan je detectie
Gaat de buitenmelder af, dan gaat het licht aan. Op dat moment doet het licht zijn werk, en de rest van de nacht blijft het rustig en donker.
Bronnen
- Cursor, TU Eindhoven, Sluitstuk | Wat licht doet met ons gevoel van veiligheid, 27 januari 2026. Bekijk de bron
Wij nemen geen teksten van anderen over. Wij verwijzen naar de oorspronkelijke publicatie en zetten daar onze eigen praktijkervaring naast.
Veelgestelde vragen
Word je veiliger van meer buitenverlichting?
Tot op zekere hoogte. Onderzoek aan de TU Eindhoven laat zien dat het verband tussen lichtsterkte en veiligheidsgevoel niet recht-toe-recht-aan is: ook aandacht, alertheid en hoe je je omgeving waarneemt spelen mee. In de praktijk zien wij hetzelfde: licht op de juiste plek doet meer dan veel licht overal.
Wat is beter: één felle lamp of meerdere zachte?
Meerdere zachte, bijna altijd. Eén felle lamp maakt de plek eronder helder en alles daarbuiten juist donkerder, want je ogen stellen zich in op het licht. Zo creëer je donkere zones die er zonder die lamp niet waren.
Moet de verlichting de hele nacht branden?
Nee, en dat werkt zelfs averechts. Een lamp die altijd brandt verandert niets als er iemand komt. Juist het aanfloepen is wat effect heeft: dat is een verandering, en veranderingen vallen op.
Wat doet verlichting met mijn camerabeeld?
Meer dan mensen denken. Een felle lamp recht in het beeld geeft een silhouet in plaats van een gezicht. Een lamp achter de camera werkt wel. Wij bepalen daarom de plek van het licht tegelijk met de plek van de camera, niet erna.
Heb ik nog licht nodig als mijn camera in kleur filmt?
Vaak wel, maar minder. Camera’s die ’s nachts in kleur blijven filmen hebben een beetje omgevingslicht nodig. Bovendien werkt licht voor de mens: jij loopt er ook, en jouw gevoel van veiligheid is het punt.
Hoe zit het met mijn buren en lichthinder?
Richt de lamp naar beneden en gebruik een kap. Een schijnwerper die de slaapkamer van de buren in schijnt levert je alleen ruzie op, en ruzie met de buren maakt je niet veiliger. Die buurman is namelijk degene die iets ziet als jij er niet bent.
Verder lezen
Veiligergevoel.nl is het consumentenlabel van CameraInstallatie.nl, in 1999 opgericht door Marc Herdes en John van den Bosch. Wat hier staat komt uit ons eigen werk bij mensen thuis, niet uit een folder.
Zullen we samen in het donker kijken?
Wij lopen het rondje het liefst als het al donker is. Dan zie je pas waar het licht ontbreekt. Gratis en vrijblijvend.
Liever meteen iemand spreken? Bel 036 52 90 007 of app ons.